Jeneratör şartnamesi ( 100 kVA Jeneratör için şartname )

Standarlar

Tesis edilecek jeneratör ve jeneratörü meydana getiren unsurlar (komple set olarak) TSE, SE, BS, DIN, ISO, İEC, VDE, NEMA, CE veya eşdeğeri uluslararası standartlara göre imal edilmiş olacaktır.

Boyutların Kontrolü

Kullanılacak tüm cihazlar imalatı halen yapılmakta olan son teknoloji ürünü olacaktır.

Ölçü ve bakım elemanın elle erişebileceği her yer gerilim kaçaklarına karşı topraklanmış olacak ve hayati tehlike arz eden gerilimler için resim, işaret ve yazılarla uyarı ihbarları bulunacaktır.

Dizel Motorun Genel Teknik Özellikleri

Motor, 4 zamanlı, 6 silindirli, turbo şarjlı, su soğutmalı, hız kontrolü elektronik, sürekli çalışma devri 1500 d/dak olacaktır.

Dizel motoru, 24 saatlik bir çalışma periyodunun ve herhangi bir saatinde bir saat süre ile nominal gücünün %10 daha fazlası bir gücü verebilecek ve performansında herhangi bir düşme olmayacaktır. Ancak, istenilen jeneratör gücü jeneratörün tesis edileceği yerdeki  rakıma göre dizel motor güç düşümleri de hesaplanarak (ISO 3046’ya göre) vereceği net gücün, istenen gücün altında kalması durumunda, teklif uygun görülmeyecektir. Şartnamede belirtilen güç deniz seviyesinden 1000 m yükseklikteki güçtür.

Normal çalışma şartlarında; silindir gömlekleri, pistonlar, piston kolları ana ve kol yatakları ile eksantrik mili yataklarının ömrü 10.000 çalışma saati veya daha fazla olacak ve bu hususları kapsamlı şekilde açıklayan teknik döküman verilecektir.

Dizel motor yağ basıncı, hararet, radyatör su seviyesi müşirlerine sahip olacak, bunlardan iletilen arıza ve ihbarlar ışıklı, sesli alarmların verdirilmesi sağlanacaktır.

Dizel motoru çevre sıcaklığına bağlı olarak, normal çalışma sıcaklığında tutacak şekilde ısıtacak termostat ayarlı yeterli sayıda motor blok ısıtıcısı bulunacaktır.

Teklif edilen jeneratör motorları jeneratörlerde kullanılan endüstriyel tip motorlardan olacaktır. Dizel motorlar doğu bloku ve uzak doğu malı (Japon hariç) olmayacaktır.

Dizel motor yağ karteri altında bir yağ tavası ve yağı boşaltımı için yeterli tahliye tapa ve vanası bulunacak ve bir hortumla yağ tahliyesi uygun bir yere taşınacaktır.

Motorun ilk hareketi marş motoru ile elektrikli olup, akü ve elektrik donanımı 12/24 Volt olacaktır. Aküler bakım gerektirmeyen TS standartlarına uygun akü olacaktır.

Hava filtresi ağır hizmet tipi olacaktır.

Yakıt sistemi direkt enjeksiyonlu olacaktır.

Motor, kesikli güç için ISO 2534, DIN 6270 standartlarına, sürekli güç için ise, ISO 3046, DIN 6270 standartlarına göre seçilmiş olacaktır.

Yakıt deposu, standart olarak 8 saat çalışmaya yeterli olacaktır.

Dizel motorla Şarj dinamosunun uçları elektronik kumanda panosuna kadar götürülecektir. Besleme, redresör veya şarj dinamosundan otomatik olarak yapılacaktır.

Teklif edilen dizel motorları, en az üç yıl süre ile elektrojen grupları üzerinde denenmiş olacak ve bu husus belgelenecektir.

Otomatik devreye girme sistemi Min. 5 sn. Max. 20. sn. aralığında ayarlanabilecektir.

Motorun yakıt sarfiyatı: Motorun yakıt sarfiyatı boşta, ¼,2/4,3/4, ve 4/4 yükte kw/saat başına gram cinsinden belirtilecek, yakıt sarfiyatı aynı güç için daha düşük olan motorlar tercih edilecektir. (Sarfiyat değerleri: Deniz seviyesinde ve Mahalli şartlara göre ayrı ayrı verilecektir.)

İmalatçı firma tarafından, tam yükteki yakıt sarfiyatının %5 toleransı sağlayacağı taahhüt edilecek, taahhüt edilen değerler aşılmayacaktır. Jeneratörün çalışacağı mahal şartlarında sürekli faydalı güce göre garanti edilen fiili yakıt sarfiyatı ölçüldüğünde, garanti edilen değerlerin aşılması durumunda, imalatçı firma sorumlu olacaktır

Regülasyon

Motorun regülatörü, alternatör motora akuple edilmiş durumda iken yükün, tam yüke nazaran ani olarak  değişmesi halinde devir sayısı; (Geçici olarak ± % 10 – Kalıcı olarak ± % 2’yi ) geçmeyecektir.

Normal çalışma sıcaklığında olan motorun, değişmeyen yükte veya boş çalışması halinde devir sayısı değişimi olmayacaktır.

Alternatörün Teknik Özellikleri

Alternatör çıkış voltajı 400/231 volt, frekansı 50Hz, dalga şekli tam sınüsoidal,  güç faktörü 0,80-1, arasında olacaktır.

Çevre şartları bakımından -20°C ila +45°C sıcaklıkta, bağıl  nem  %85, çalışma yüksekliği 0-1000 m. ortamında tam yükteki verimi  % 90 veya daha büyük olacaktır.

Alternatör voltajı, aşağıdaki şartlarda nominal voltajın (+/-) %2’sinden fazla değişmeyecektir.

a) Yükün sıfırdan yüzde yüze çıkması,

b) Güç faktörünün 0,80’den 1’e, 1’den 0,80’e değişimi ,

c) Sıcaklığın -20 °C ile +45’ °C arasında değişimi,

d) Motor hız değişiminin nominal hıza oranının %4,50 olması,

Alternatörde, dengesiz yük oranı % 30 seviyesine çıktığında, çıkış voltajı ve hız regülasyonunda bozulma olmayacaktır.

Alternatörler, 12 saat arayla bir saat süre ile %10 aşırı yükle yüklendiğinde,  hiçbir şekilde elektriksel ve mekaniksel bozulma meydana gelmeyecektir.

Fazların kısa devre olması halinde kısa devre akımı, minimum 300 milisaniye süre ile nominal akımın 3-4 katı olacak fakat, sargılarda ve diğer devre elemanlarında (kumanda panosu dahil) herhangi bir hasar veya kavrulma  meydana gelmeyecektir.

Dizel motorunda istenmeyen hızın nominal hızın %50 fazlasına ulaşması halinde, alternatör sargılarında kayma veya mekaniki herhangi bir hasar meydana gelmeyecektir.

Alternatörün verimi, teklifte Cos Ø =1-0,80 için 4/4, ¾ ve 2/4 yüklerde ayrı ayrı belirtilecektir.

Alternatörün gerilimi, cihaza monteli bir potansiyometre veya pulse ile ± %5 sınırları içinde elle ayarlanabilecektir.

Alternatör fırçasız tek yataklı, elektronik otomatik gerilim regülâtörlü olacaktır.

Alternatör IEC 34-1, CE 1-2-3, BS 4999-5000, VDE 0530, NF 51-100, NF II ve ÖVE M-10 standartlarına göre üretilmiş 4 kutuplu, 1500 d/d, fırçasız tip, elektronik voltaj regülâtörü 45 °C ortam sıcaklığında çalışabilme özelliğine sahip olacaktır.

Alternatörün termik sınır gücü, VDE 530’a uygun olacaktır.

Alternatör  IP21-23 korumalı, su sıçraması, iri taneli yabancı maddeler ve sert darbelere karşı korunmuş olacaktır.

Alternatörün H sınıfı izalasyona sahip olacaktır.

Dizel elektrojen, ISO 9001 standartlarında olacak ve bu belge teklifte   verilecektir.

Kumanda Panosu

Kumanda panosu, grup şasesi üzerinde montajlı veya yer tipi pano şeklinde fırın boya ile boyanmış olacaktır. Pano mekanik bakımından, üzerine monte edilen cihazları rahatlıkla taşıyabilecek kapaklı ve kilitli olarak imal edilecektir.

Bütün ölçü aletleri ve komitasyon birimleri (kumanda olarak) ön kapakta toplanmış olacaktır. Ayrıca, bu birimlerle kabin içerisindeki diğer birimler arasında irtibatı sağlayan kablolar, esnek bir yapıda monte edilecek ve kapağın açılıp kapanmasını güçleştirmeyeceği gibi, zamanla ezilme, kırılma v.s. meydana gelmeyecektir.

Özel olarak belirtilmedikçe kumanda panoları, alternatör üzerine monte edilmeyecek, ayrı bir yerde olacak ve en az aşağıdaki cihazları ihtiva edecektir.

3 adet ampermetre, 1 adet voltmetre, 1 adet voltmetre komütatörü (en az 7 pozisyonlu), 1 adet frekansmetre, 2 adet motorlu şalter  (transfer sistemi için), 1 adet çalışma zaman sati, 1 adet dizel motor sıcaklık göstergesi, 1 adet motor dizel yağ basınç göstergesi, 1 adet manuel çalıştırma anahtarı veya butonu, 1adet manuel durdurma anahtarı veya butonu, 1 adet termostatik kontrollu ceket suyu ısıtıcı sigortası, 1 adet tampon sarj redresörü, 1 adet 3 faz şebeke kontrol sistemi, 1 adet düşük voltaj ünitesi, 1 adet termik, 1 adet acil durdurma anahtarı veya butonu, 1 adet alarm silme (reset) butonu, 1 adet sesli ikaz durdurma butonu, Yeterli sayıda tablo içi ve önü aydınlatma lambaları, 1 adet otomatik devreye girme ünitesi (programlanmış mikro prosesörlü olup, düşük yağ basıncında dizel motor devir yükselmesinde, yüksek soğutma suyu sıcaklığında, dizel motor start almadığında, alternatör çıkış vermediğinde, dizel motor otomatik stop eder ve ışıklı ikaz verir).

Kumanda panosu dijital ve LCD göstergeli olacaktır. Bu konuda idarece karar verilecek olup teklifte bu konu detaylı şekilde belirtilecektir.Jeneratör PC irtibatı için her türlü donanıma sahip olacaktır.

Transfer Panosu (Transfer Sistemi)

Transfer sistemi  motorlu otomatik transfer şalterli olacaktır. Tesisat besleme çıkışları için seçilen şalter ve kontaktörler, IEC 947 standardına sahip olacak ve AC 3 sınıfı esas alınarak seçilecektir. Kullanılacak olan kontaktör veya motorlu şalterler idarece seçilecek olup motorlu şalterlerin elektronik açtırma özelliği olacaktır. İstekli, teklifinde kullanacağı tüm elektrik malzemelerinin orijinal teknik prospektüslerini idareye verecektir.

Zayıf akım devreleri sigorta ile korunacaktır.

Jenerator gerektiğinde devre dışı bırakılarak direk şebekeden beslenebilmesi için otomatik enversör şalter kumanda panosuna ilave edilecektir.

Otomatik Çalıştırma

Grubun, tam otomatik çalışmayı sağlaması için gerekli kuplaj, röleler, kontaktörler, otomatik transfer şalteri, mikro işlemci veya mikro kontroller ihtiva eden programlanabilir, digital elektronik devreler gibi her türlü cihazları kapsayacaktır.

Otomatik çalışma şekli : Şebeke şalteri (on) konumuna alınacak ve sistem şebekeden beslenecektir. (şebeke voltajı reset edilmiş sınırlar dahilinde), Şebeke voltajının ± % 20 den fazla değişmesi, (şebeke voltajı reset edilmiş sınırların dışına çıkması) 1 veya daha fazla fazın kesilmesi halinde, şebeke şalteri (off) konumuna gelecek ve jeneratör çalıştırılacaktır, en fazla 15 sn içinde jeneratör hazır olacak ve jeneratör hazır bilgisi ile jeneratör şalteri (on) konumuna geçerek sistem ve Şebeke voltajı normale gelene kadar sistem jeneratörden beslenecek, şebeke voltajı tekrar normale döndüğünde, şebekenin kararlı bir şekilde var olduğu ayarlanabilir bir süre (3 dk.) izlenip daha sonra jeneratör şalteri (off) konumuna alınacak, şebeke şalteri (on) konumuna alınacak ve sistem şebekeden beslenecektir, Jeneratör hemen durdurulmayacak, soğutma için ayarlanabilir bir süre (3dk.) çalıştıktan sonra stop edilecektir.

Elektriksel kumandada, kontrol ve tasarım şekli mikro kontroller ihtiva eden tasarımlar tercih edilecektir.

Aşağıdaki durumlardan birinin meydana gelmesi halinde de grup, otomatik olarak devreye girerek, yükü üzerine alacaktır.

a) Şebeke geriliminin nominal voltajın %85’in altına düşmesi (380×0,85=325 Volt)

b) Şebeke geriliminin nominal gerilimin %10 yukarısına çıkması (380×1,10=420 Volt)

c) Fazlardan birinin tamamen kesilmesi veya ilk iki şıktaki limitlerin dışına çıkılması,

Otomatik, elle veya test konumlarından birinde çalıştırma halinde, ilk kalkışta motor yağ basıncı “o” olduğundan, bu sırada yalancı alarm verilmemesi için, gerekli her türlü tedbir alınacaktır.

Düşük yağ basıncı, aşırı hararet, yüksek hız, düşük hız, alternatör çıkış geriliminin düşük ve yüksek seviyelere ulaşması, aşırı akımın faz başına nominal akımın %20’yi geçmesi durumlarında jeneratör ikaz verecek ayarlanabilen bir süre sonra jeneratör devreden çıkacaktır.

Kumanda panosu üzerinde ayrıca, acil alarm sistemi ile birlikte ACİL DURDURMA BUTONU bulunacaktır.

Acil durdurmada motor stop ederken alternatör kontaktörünün enerjisi de kesilecektir.

Akü Şarj Ünitesi

Grubun çalışmasını sağlamak ve kumanda panosu üzerinde mevcut devrelerin her türlü besleme gerilimlerini karşılamak amacı ile gruplarla birlikte verilecek kuru tip akü bataryasını şarj etmek üzere, kumanda panosu içerisinde bir adet’te akü şarj ünitesi verilecektir. Akünün tam şarjlı tutulması için tampon şarj devresi bulunacaktır.

Şarj cihazı, hem şebekeden, hem de jeneratör çıkışından beslenecektir.

Şarj cihazının şarj etmemesi halinde, sesli ve ışıklı alarm verecektir.

Şarj ünitesi çıkışı ve şarj dinamosu çıkışı ile akü besleme kablosu, kontrol tablosu üzerinde, bir klemens dizisinde toplanacaktır. Redresörün arızalanması halinde, akü bataryası şarj dinamosundan beslenebilecektir.

Montaj

Alternatör ile motor yekpare bir çelik konstrüksiyon şase üzerinde elastiki bir kaplin ile birbirine rijit bir şekilde akuple edilmiş olacak. Şase, motor, alternatör ve kumanda panosu şase bağlantısı vibrasyon emici elastiki takozlarla titreşimi önleyecek şekilde monte edilecektir. Ayrıca jeneratör grubunun zemine montajı jeneratörün çalışma esnasında gezmesini önleyen şase altında monte edilmiş vakumlu elastiki takozlar vasıtası ile yapılacaktır.

Jeneratörün montajının yapılacağı yeri jeneratörün çalışmasına uygun hale getirmek için gereken her türlü inşaat mekanik ve elektriksel çalışmalar yüklenici tarafından yapılacaktır. Jeneratörün çalışacağı mahalde düzgün bir havalandırma sistemi kurulacak olup temiz hava girişi ve sıcak havanın tahliyesi en iyi şekilde yapılacaktır.

Titreşimlerin civara yayılmasını engelleyici tedbirler yüklenici tarafından alınacaktır

Alternatör gövdesi ve yıldız noktası müstakil olarak 50 mm² kesitinde elektrolit som çıplak bakır tel ile ayrı ayrı topraklanacaktır.

Geçici kabulde sarf olunacak yakıt ve yağ, yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Montajda, ana panosu ile jeneratör transfer panosu ve diğer tüm kablolar yüklenici tarafından karşılanacak ve maksimum akımı taşıyabilecek kesitte olacaktır Jeneratörün koruma topraklanmasına, grup, pano ve yakıt tankı, komple birimler ile irtibat kurularak topraklanacaktır.

Ses İzolasyon Kabini

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyatları (Elektrik Tesisatı) 952-310 nolu pozdaki teknik tarife göre yapılacaktır

Yedek Malzeme ve Avadanlık

Motorun üzerindeki bütün donanımın sökülüp takılması için idarece beğenilerek seçilecek lokma, açık ağız, yıldız anahtar takımları, ayarlı pense, pense, yankeski, kargaburnu ve 2 tornavida takımı verilecektir.

İki tane bakım ve işletme kitabı, aslı ve iki tane Türkçe tercümesi (motor, pompa, voltaj regülâtörü ve alternatör için)

İki tane motor ve turbo şarj grubuna ait orijinal yedek parça katalogu ve 2 deney tutanağı.

Bütün takımların iyice yerleştirilip korunmasına yeter büyüklükte sacdan yapılmış, kilitlenebilir, boyalı takım dolabı verilecektir.

Jeneratörle birlikte birer adet yağ, yakıt, hava filtreleri ile, bir adet (V) kayışı verilecektir